အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအေနနဲ႔ ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ စစ္တပ္နဲ႔ အနီးကပ္ဆက္ဆံၿပီး အကူအညီေပး
တာမ်ိဳးေတြ မလုပ္ဘူးဆိုတဲ့ အခ်က္ေတြ အပါအ၀င္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ျမန္မာ့လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ဒီမိုကေရစီ အက္ဥပေဒ
မူၾကမ္းကို အေမရိကန္ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ အမတ္ေတြက စက္တင္ဘာလ ၉ ရက္ေန႔တုန္းက ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။
အခုလို ျမန္မာအစိုးရ စစ္တပ္နဲ႔ ဆက္ဆံေရးအေပၚ ကန္႔သတ္တာဟာ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကိုပါ
ထိခိုက္ႏိုင္တယ္လို႔ ျမန္မာသမၼတ႐ံုးက အႀကီးတန္းအရာရွိတဦးက တုံ႔ျပန္လိုက္ပါတယ္။
ဒါေပမဲ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးမွာ အာဏာရွင္အႂကြင္းအက်န္ လုပ္ရပ္ေတြ ဆက္ရွိေနဆဲဆိုရင္ေတာ့ ကူညီေပး
ေနတာေတြကို ျပန္စဥ္းစားရမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ ၈၈ မ်ိဳးဆက္ေတြက သံုးသပ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြရဲ႕
ေဆြးေႏြးမႈေတြအေပၚ တံု႔ျပန္ခ်က္ေတြကိုေတာ့ ရန္ကုန္အေျခစိုက္ ဗြီအိုေအသတင္းေထာက္ ကိုေအာင္ရဲေမာင္ေမာင္ က
သတင္းေပးပို႔ထားပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ အေျပာင္းအလဲေတြ လုပ္လာေပမဲ့ အခုေနာက္ပိုင္းမွာ အားရစရာ မရွိတာေၾကာင့္ အေမရိကန္
အစိုးရအေနနဲ႔ ျမန္မာစစ္တပ္ကို အကူအညီေပးမႈမ်ိဳးေတြ ဆက္လက္ မလုပ္ေဆာင္ဖို႔ ျမန္မာ့အေရး စိတ္၀င္စားတဲ့
အေမရိကန္အမတ္ေတြက အေမရိကန္ လႊတ္ေတာ္မွာ ႀကိဳးပမ္းခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာအစိုးရ
သမၼတ႐ံုး အႀကီးတန္းအရာရွိတဦးကေတာ့ အေမရိကန္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြရဲ႕ ေျပာဆိုခ်က္ကို ပယ္ခ်လိုက္ပါတယ္။
အခုလို ေဆာင္ရြက္ခ်က္ဟာ အေမရိကန္အစိုးရနဲ႔ လႊတ္ေတာ္အတြင္းက ႏိုင္ငံေရးအားၿပိဳင္မႈျဖစ္ၿပီးေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔
အခုလို လံုၿခံဳေရးအရ အေရးတႀကီး လိုအပ္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ လ်စ္လ်ဴ႐ႈဖို႔ တိုက္တြန္းတာေတာ့ ေမးခြန္းထုတ္စရာ ေကာင္း
တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။
“နံပါတ္တစ္အခ်က္ကေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ internal politics ေပ့ါေနာ္ အေမရိကန္က ႏို၀င္ဘာမွာ လႊတ္ေတာ္ေရြး
ေကာက္ပြဲေတြ က်င္းပေတာ့မယ့္ကာလအတြက္ ဒီမိုကရက္နဲ႔ ရီပတ္ပလစ္ကန္ Joseph Crowley တို႔ ဘာတို႔ဆုိတာက
အစဥ္တစိုက္ေပါ့ေနာ္ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ negative ႐ႈေထာင့္ကေန လုပ္လာတဲ့သူေတြေပါ့ေနာ္။ ဒီအိုဘား
မားရဲ႕ foreign policy မေအာင္ျမင္ဘူးဆုိတာ ျပသခ်င္တဲ့ သေဘာနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ တုိးတက္မႈကို သူတို႔က
ပိုၿပီးေတာ့ ယုတ္ေလ်ာ့ေအာင္ အဲ့လိုလုပ္တယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။ လံုၿခံဳေရးဆုိင္ရာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြ မလုပ္သင့္
ဘူးဆုိၿပီးေတာ့ ေျပာတဲ့စကားက ခ်မွတ္ထားတဲ့ ႏုိင္ငံျခားေရးမူ၀ါဒ အထူးသျဖင့္ အၾကမ္းဖက္ တုိက္ဖ်က္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္
တဲ့ အေမရိကန္ရဲ႕ strategy ေနာက္တခုက policy ဒါေတြက မကုိက္ညီဘူး။ ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံကို လံုၿခံဳေရးဆုိင္ရာ ပူးေပါင္း
ေဆာင္ရြက္မႈေတြ ကူညီေပးဖုိ႔၊ လုပ္ေပးဖို႔ ကန္႔ကြက္တယ္ဆုိေတာ့ ဒီေျပာသြားတဲ့ေပါ့ေနာ္ ကန္႔ကြက္တယ္ဆုိေတာ့ ေျပာ
သြားတဲ့၊ ကန္႔ကြက္တဲ့ congress က အမတ္ေတြေပါ့ေနာ္ ေနာက္ သူတို႔ကို ကုိယ္စားျပဳတဲ့ ပါတီေတြ၊ ေနာက္ သူတုိ႔ကို
ကုိယ္စားျပဳတဲ့ institution ေတြရဲ႕ အၾကမ္းဖက္ တိုက္ဖ်က္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ရပ္တည္ခ်က္ ေမးခြန္းထုတ္စရာ ျဖစ္ေန
တယ္။”
၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီး သမၼတ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရ တက္လာၿပီးေနာက္ပိုင္း ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ကစလို႔ အေမရိကန္အစိုး
ရက ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ႏိုင္ငံျခားေရးမူ၀ါဒ ေျပာင္းလဲက်င့္သံုးၿပီးေနာက္မွာ အစိုးရရဲ႕ ေျခလွမ္းေတြဟာ ျမန္မာကို လိုက္ေလ်ာ
လြန္းတယ္ဆိုၿပီး အေမရိကန္ ဥပေဒျပဳ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြက ေစာင့္ၾကည့္ ေ၀ဖန္ေနတာပါ။ အေမရိကန္ လႊတ္ေတာ္ဘက္
က ျမန္မာစစ္တပ္ကို အကူအညီ မေပးသင့္ဘူးလို႔ ကန္႔သတ္တာဟာ မျဖစ္သင့္ဘူးလို႔ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး ေလ့လာအကဲျဖတ္
ဦးတင္ေမာင္သန္းက ႐ႈျမင္ပါတယ္။
“က်ေနာ့္သေဘာဆိုရင္ေတာ့ အကူအညီ ေပးဖို႔ သင့္တယ္လုိ႔ ထင္ပါတယ္။ လက္ရွိ ကမၻာမွာ စဥ္းစားေနတဲ့ ႏုိင္ငံတ
ကာက စဥ္းစားေနတဲ့ အေနအထားကိုလည္း နားလည္ၾကည့္ဖုိ႔ အမ်ားႀကီး လိုလာတယ္။ အဲ့ဒီအတြက္ က်ေနာ္တို႔ ပညာေပးတဲ့
ကိစၥကအစေပါ့ေနာ္ အေထာက္အကူေတြ လိုတယ္။ အဲ့ဒါက စစ္တပ္ကိုမွ မဟုတ္ဘူး။ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ လံုၿခံဳေရးဆုိင္ရာ အကူ
အညီေပးတယ္ဆုိတဲ့ ေနရာမွာလည္းပဲ အရပ္ဖက္အဖြဲ႔အစည္းေတြကို ေပးရတာလည္း ပါပါတယ္။ ဒါကတခ်က္။ ဒုတိယတခ်က္
က ဘာလဲဆုိရင္ ဒီ ဒီမိုကေရစီ အကူးအေျပာင္းမွာ အရပ္ဖက္၊ စစ္ဘက္ ဆက္ဆံေရးဟာ အေရးႀကီးပါတယ္။ ဆုိေတာ့ ျမန္မာ
ျပည္က အရပ္ဖက္မွာေရာ လံုၿခံဳေရးဆုိင္ရာကိစၥေတြကို ဘယ္ေလာက္အထိ သိနားလည္သလဲလို႔ ၾကည့္လိုက္လို႔ရွိရင္ အားနည္း
ခ်က္ေတြ က်ေနာ္တုိ႔ အမ်ားႀကီး ေတြ႔ရတယ္။ လံုၿခံဳေရးက႑ႀကီးတခုလံုးကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲဖို႔က လိုအပ္ေနတယ္။ ဒါေၾကာင့္
မုိ႔လို႔ ႏုိင္ငံတကာ အကူအညီေတြက အင္မတန္မွကို အေရးႀကီးပါတယ္။”
တဘက္မွာေတာ့ အမွန္တကယ္သာ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေနတယ္ဆိုရင္ အကူအညီ ေပးႏုိင္ေပမဲ့ အာ
ဏာရွင္ အႂကြင္းအက်န္ လုပ္ရပ္ေတြ ဆက္ရွိေနေသးရင္ေတာ့ အကူအညီေပးမႈေတြကို ျပန္စဥ္းစားရမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ ၈၈ မ်ိဳးဆက္
ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ပြင့္လင္းလူမႈ အဖြဲ႔အစည္းက ေခါင္းေဆာင္တဦးျဖစ္တဲ့ ကိုမင္းကို္ႏိုင္က သံုးသပ္ပါတယ္။“ဒီလိုဗ် က်ေနာ္တုိ႔က အင္
မတန္ ရွင္းပါတယ္။ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကို မွန္မွန္ကန္ကန္ လုပ္ရင္ အဲ့ဒါဆုိရင္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေပးရမယ္၊ အားေပးအားေျမႇာက္
လည္း လုပ္ရမယ္။ ဒါက ရွင္းတယ္။ ေနာက္တခုကက်ေတာ့ မမွန္မကန္ နည္းလမ္းေတြ က်န္ရွိေနမယ္၊ လုပ္သင့္လုပ္ထုိက္တာ
ေတြကို မလုပ္ႏုိင္ေသးဘူးဆိုရင္လည္း သူ႔အတြက္ ဖိအား တစံုတရာေပးဖို႔အတြက္ ယႏၱရားတခုကေတာ့ လိုတာပဲေလ။ မွန္ကန္တဲ့
ေျပာင္းလဲေရးေတြ မလုပ္ၾကဘဲနဲ႔ေနာ္ အာဏာရွင္ရဲ႕ အႂကြင္းအက်န္ေတြ၊ ပံုသ႑ာန္ေတြ၊ လုပ္နည္းလုပ္ဟန္ေတြ က်န္ေနေသး
မယ္ဆုိရင္ေတာ့ ႏုိင္ငံတကာရဲ႕ ကန္႔သတ္မႈ၊ တားျမစ္မႈေတြနဲ႔ ႀကံဳရမယ္။ သူ႔ဘက္က မွန္ကန္တဲ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး တကယ္လုပ္
တယ္ဆုိရင္လည္း ေျဖေလွ်ာ့မႈေတြ ေပးရမွာျဖစ္တယ္။”
အခု ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ျမန္မာ့လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ဒီမိုကေရစီအက္ဥပေဒ မူၾကမ္းကိုေတာ့ ေအာက္လြႊတ္ေတာ္ရဲ႕ အာရွ-ပစိဖိတ္
ဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံျခားေရး ဆပ္ေကာ္မတီ ဥကၠဌ ရီပတ္ဗလစ္ကန္ပါတီ အမတ္ Steve Chabot နဲ႔ နယူးေယာက္ျပည္နယ္ ေအာက္လႊတ္
ေတာ္ ဒီမိုကရက္ပါတီအမတ္ Joseph Crowley တို႔က ဦးေဆာင္ တင္သြင္းခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ အစိုးရဘက္က အခု
လို လိုက္ေလ်ာမႈေတြ ရိွခဲ့ေပမဲ့လို႔လည္း ျမန္မာဘက္ကေတာ့ ေျပာင္းလဲလာတဲ့ အရိပ္လကၡဏာေတြ မေတြ႔ရဘူးလို႔လည္း Mr. Chabot
က ေျပာပါတယ္။
ဥပေဒၾကမ္းထဲမွာေတာ့ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ ျမန္မာစစ္တပ္ကို အရပ္သားအစိုးရရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္မႈေအာက္မွာ ထားဖို႔၊ စစ္တပ္
က က်ဴးလြန္ထားတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြကို အေသအခ်ာ လ်စ္လ်ဴ႐ႈမထားဖို႔နဲ႔ ေျမာက္ကိုရီးယားနဲ႔ စစ္ေရးဆက္ဆံမႈ
ျဖတ္ေတာက္ဖို႔ ဆိုတဲ့ အခ်က္ေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ ဒီလို အေျခအေနေတြ မရွိေသးတဲ့အတြက္ အေမရိကန္အေနနဲ႔ ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔
ကူးလူး ဆက္ဆံေရး မလုပ္ဖို႔၊ ျမန္္မာစစ္တပ္ကို မကူညီဖို႔ ဒီဥပေဒၾကမ္းမွာ ကန္႔သတ္ထားတာလို႔ ဒီဥပေဒၾကမ္းကုိ ဦးေဆာင္တင္
သြင္းသူ Mr. Chabot က ေျပာပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္တုန္းက အေမရိကန္သမၼတ အိုဘားမား ျမန္မာႏိုင္ငံကို ေရာက္ရွိခ်ိန္တုန္းကေတာ့
ဒီမိုကေရစီ ကူးေျပာင္းေနတယ္လို႔ ေျပာဆိုထားတဲ့ ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ စစ္တပ္ဟာ အရပ္သားအစိုးရရဲ႕ ကြပ္ကဲမႈေအာက္မွာ ရွိသင့္
တယ္လို႔ ေထာက္ျပခဲ့သလို၊ မၾကာေသးခင္က ျမန္မာႏိုင္ငံကို လာေရာက္ခဲ့တဲ့ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဂၽြန္ကယ္ရီ ကလည္း
အခုလိုပဲ ေထာက္ျပ ေျပာဆိုခဲ့ဖူးပါတယ္။
ဗီြအုိေအ
