ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္က ထုိင္း၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ မစၥ ယင့္လတ္ ရွင္နာ၀ပ္ကို ျမန္မာ့ ႐ုိးရာ ေစာင္း လက္ေဆာင္ေပးေနစဥ္ (ဓာတ္ပံု – မစၥ ရင္လတ္ ရွင္နာ၀ပ္ ေဖ့စ္ဘုတ္)
လူတဦး က အျခားတဦးကို တူရိယာပစၥည္း လက္ေဆာင္ေပးတာဟာ ဘယ္လို အဓိပၸာယ္မ်ိဳးကို ေဆာင္ပါသလဲ။
အထူးသျဖင့္ ႏုိင္ငံကိုယ္စားျပဳ ႏုိင္ငံ့ထိပ္ပိုင္း တာ၀န္ရွိ ပုဂၢိဳလ္တဦးက အလားတူ အျခားႏုိင္ငံရဲ႕ တာ၀န္ရွိသူတဦးကို
လက္ေဆာင္ ေပးအပ္ျခင္း ဆိုပါက ေလးနက္တဲ့ အဓိပၸာယ္ေတြ ရွိႏုိင္ပါလိမ့္မယ္။
ၿပီးခဲ့တဲ့ စက္တင္ဘာ လလယ္ပိုင္းက ျမန္မာ စစ္တပ္ေခါင္းေဆာင္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး
မင္းေအာင္လိႈင္က ထိုင္းႏုိင္ငံ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ မစၥ ယင့္လတ္ ရွင္နာ၀ပ္ကို ျမန္မာ့တူရိယာ “ေစာင္းေကာက္” တလက္
လက္ေဆာင္ ေပးလိုက္ပါတယ္။ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕မွာ က်င္းပတဲ့ ထုိင္း-ျမန္မာ အဆင့္ျမင့္ စစ္ဘက္ဆုိင္ရာ တာ၀န္ရွိသူမ်ား
အစည္းအေ၀းတက္ဖို႔ ေရာက္လာရင္း ေပးလိုက္တာပါ။
အဲဒီ “ေစာင္း” တူရိယာ လက္ေဆာင္ေပးတဲ့ ဓာတ္ပုံကို မီဒီယာေတြမွာ ေတြ႕လိုက္ရလို႔ ထူးျခားမႈတခု အေနနဲ႔ စိတ္၀င္စား
သြား မိပါတယ္။ ျမန္မာ့ တူရိယာ ေစာင္းေကာက္ ဆိုတာ ေတးဂီတ သံစဥ္ေတြကို ေဖာ္က်ဴးဖို႔ ျပဳလုပ္ထားတဲ့ ႀကိဳးတပ္ တူရိယာ
တမ်ိဳးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
“ေစာင္း”ဟာ ျမန္မာေတြ အျမတ္တႏုိး တန္ဖိုးထားတဲ့ ျမန္မာ့ ဂီတ အႏုပညာ တူရိယာ ပစၥည္းလည္း ျဖစ္သလို ေၾကး၊ ႀကိဳး၊
သားေရ၊ ေလ၊ လက္ခုပ္ ဆိုတဲ့ ကမၻာ့ ဂီတ တီးမႈတ္မႈ အႏုပညာ အႏြယ္၀င္ တမ်ိဳးလည္း ျဖစ္ပါတယ္။
တကယ္ေတာ့ “ေစာင္း” (Harp) တူရိယာဟာ ျမန္မာ တႏုိင္ငံတည္း အသုံးျပဳတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ထိုင္းႏုိင္ငံမွာလည္း ျမန္မာ
ေစာင္းလို ႀကိဳးတပ္ တူရိယာ အသုံးျပဳစရာ ရွိၿပီးသားပါ။ ေစာင္းကို ထိုင္းဘာသာ အရ “ဖင္န္” လို႔ ေခၚတယ္လို႔ သိရပါတယ္။
ေစာင္းဟာ ကမၻာေပၚရွိ တူရိယာမ်ား အနက္ ေရွးအက်ဆုံး ႀကိဳးတပ္ တူရိယာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေစာင္းကို အၾကမ္းအားျဖင့္ ေလးကိုင္းပုံ
ေစာင္းနဲ႔ ႀတိဂံပုံ ေစာင္းဆိုၿပီး ၂ မ်ိဳး ခြဲထားတာရွိပါတယ္။ ျမန္မာ့ ေစာင္းေကာက္ အမ်ိဳးအစားဟာ ေလးကိုင္းပုံ ေစာင္း အမ်ိဳးအစား
ျဖစ္ၿပီး အိႏိၵယက ဆင္းသက္လာဟန္ ရွိတယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။
ေလးကိုင္းပုံသဏၭာန္ ေစာင္းကို ေရွးေခတ္ အီဂ်စ္ ႏုိင္ငံ၊ အိႏၵိယ တိုင္းနဲ႔ ဂ်ာဗားကြ်န္း တို႔မွာ ေပၚထြန္း ေခတ္စားခဲ့ၿပီး ဘီစီ
၃၀၀၀ ေလာက္ကစလို႔ အီဂ်စ္ျပည္မွာ ထြန္းကားလာဟန္ရွိတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ေစာင္းကို အီဂ်စ္၊ ေဗဗီလုံ၊ ပါရွား၊ ဂ်ာဗား၊
အိႏၵိယ စတဲ့ ႏုိင္ငံ အသီးသီးမွာ အလြန္ေရွးက်တဲ့ ေခတ္ကတည္းက စၿပီးရွိေနခဲ့တယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။
ေရွးဘုရင္မ်ား ေခတ္ကတည္းက ေစာင္းကို နန္းသုံးေတာ္၀င္ တူရိယာအျဖစ္ သုံးခဲ့ၾကပါတယ္။ နန္းတက္ပြဲ အခမ္းအနား၊
မင္း မိဖုရား နန္းေဆာင္ေတြ နဲ႔ မင္းခမ္း မင္းနားေတြမွာ ေစာင္းတူရိယာကို တီးခတ္ အသုံးေတာ္ ခံၾကတယ္လို႔လည္း သမိုင္း
မွတ္တမ္း ေတြမွာ ေတြ႕ရပါတယ္။
ေညာင္ရမ္းေခတ္ (၁၅၉၇-၁၇၅၁) စာဆို ၀န္ႀကီး ပေဒသရာဇာ ကလည္း “စာေပဝတၳဳ၊ ရတုကဗ်ာ၊ ပ်ဳိ႕လကၤာႏွင့္၊ သာသည့္
သီခ်င္း၊ အဲေစာင္းညႇင္း ကို မကင္းမျပတ္၊ ဖတ္ရြတ္ေလ့က်က္၊ တီးမႈတ္လ်က္သာ၊ ေနေကာင္းစြာ”လို႔ ဆုိထားတာ မွတ္သားဖူးပါတယ္။
လူသားတို႔ ဘဝမွာ စာေပ၊ ဂီတ၊ အႏုသုခုမ ပညာေတြနဲ႔ ေနေပ်ာ္အပ္တယ္လို႔ စာဆို ၀န္ႀကီးရဲ႕ ဆိုလိုရင္းကို ယူဆမိပါတယ္။
ေစာင္းကို အခုအထိလည္း ႏုိင္ငံေတာ္အဆင့္ အခမ္းအနားေတြမွာ အသုံးျပဳေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ မႏွစ္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕
ေနာ္ေ၀ႏုိင္ငံ ေအာ္စလိုၿမိဳ႕ ႏုိဗဲလ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ဆုယူတဲ့ အခမ္းအနားမွာေတာင္ ျမန္မာ ေစာင္းနဲ႔ ေဖ်ာ္ေျဖတာကို ေတြ႕ရပါေသးတယ္။
ျမန္မာ ေစာင္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဂ်ပန္ ႏုိင္ငံမွာလည္း လူသိမ်ားေစတဲ့ ၀တၳဳတပုဒ္ကို “ျမန္မာ့ေစာင္း” (Biruma No Tategoto) အမည္နဲ႔ပဲ
ဂ်ပန္ စာေရးဆရာ ထာကဲရာမမိက်ိအို က ေရးသားခဲ့ပါတယ္။ ဒီ၀တၳဳကို အႀကိမ္ႀကိမ္ ႐ိုက္ႏွိပ္ခဲ့ရၿပီး ႐ုပ္ရွင္အျဖစ္လည္း ႐ိုက္ကူးျပသခ
ဲ့လုိ႔ ဂ်ပန္လူမ်ိဳးေတြ အလြန္ စိတ္၀င္စားခဲ့ၾကပါတယ္။ ၀တၳဳကို ဂ်ပန္ ဘာသာကေန ျမန္မာဘာသာ ျပန္ဆို ထုတ္ေ၀ ထားတာလည္း
ရွိပါတယ္။ ျမန္မာ ေစာင္းဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၁ ရာစု ပုဂံ ေခတ္ကတည္းက ရွိခဲ့တယ္လို႔ ပညာရွင္ေတြက ယူဆၾကပါတယ္။ က်န္စစ္မင္း
တည္ထားခဲ့တဲ့ ပုဂံ အာနႏၵာ ေစတီ အတြင္းရွိ နံရံကပ္ ေက်ာက္႐ုပ္တုေတြမွာ ေစာင္းေကာက္ပုံ တပုံကို အေစာဆုံးေတြ႕ရွိရလို႔
ပုဂံေခတ္ ကတည္းက ျမန္မာ ႏုိင္ငံမွာ ေစာင္း တူရိယာ ေခတ္စားခဲ့တယ္လို႔လည္း မွတ္တမ္းေတြမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
ဒီလို သမိုင္းရာဇ၀င္ရွိတဲ့ ျမန္မာ ေစာင္း တလက္ကို ႏုိင္ငံေတာ္အဆင့္ လက္ေဆာင္ေပးတဲ့ေနရာမွာ အသုံးျပဳတာဟာ ရည္ရြယ္ခ်က္
ရွိတယ္လို႔ ဆိုရပါမယ္။
ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္က ထိုင္း ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ကို လက္ေဆာင္ေပးဖို႔ တျခား တန္ဖိုးရွိတဲ့ ပစၥည္းေတြ မေရြးခ်ယ္ဘဲ
ဘာျဖစ္လို႔ ဂီတ တူရိယာ ေစာင္းကို ေရြးခ်ယ္ခဲ့ရ တာပါလဲ။ စစ္သားႀကီး ျဖစ္တဲ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္ဟာ “ေစာင္း”
တူရိယာ တီးခတ္ တတ္သလား၊ မတတ္ဘူးလား၊ ဂီတ အႏုပညာ ခံစားတတ္သလား၊ မခံစားတတ္ဘူးလား ဆိုတာေတာ့ မသိပါ။
တကယ္ေတာ့ ထိုင္းနဲ႔ ျမန္မာဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ေလး၊ ငါးရာေလာက္ ကတည္းက ပဋိပကၡေတြ ရွိခဲ့တဲ့အျပင္ ျမန္မာ ဘုရင္ေတြက
တိုက္ခိုက္ သိမ္းပိုက္မႈေတြ ျပဳလုပ္ခဲ့တာလည္း ရွိခဲ့ပါတယ္။ အထင္အရွား ဆိုရင္ေတာ့ အေလာင္းမင္းတရား ဦးေအာင္ေဇယ်
(နန္းစံ ၁၇၅၂-၁၇၆၀) ကုိယ္တိုင္ တိုက္ခိုက္ခဲ့ပါတယ္။ ဟံသာ၀တီ ဘုရင္ ဘုရင့္ေနာင္ (ေအဒီ ၁၅၅၁-၁၅၈၁) ကလည္း ယိုးဒယား
(ထိုင္း) ကို သိမ္းပိုက္ ေအာင္ပြဲခံၿပီး အခု ခ်င္းမိုင္လို႔ ေခၚတဲ့ ဇင္းမယ္ကိုလည္း ျမန္မာ လက္ေအာက္ခံ အေနနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့တဲ့
ရာဇ၀င္ သမိုင္းေတြ ျဖစ္ပြားခဲ့ပါတယ္။
ထိုင္း-ျမန္မာ သံတမန္ ဆက္ဆံေရးကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ လြတ္လပ္ေရး ရတဲ့ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္က စခဲ့တာ အခုႏွစ္ဆုိရင္ ၆၅ ႏွစ္ ရွိပါၿပီ။
ဒီ သံတမန္ဆက္ဆံေရး ကာလေတြအတြင္းမွာပဲ တင္းမာမႈေတြလည္း ရွိခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၀၀ – ၂၀၀၂ ခုႏွစ္၀န္းက်င္ ျမန္မာ စစ္အစိုးရ
လက္ထက္မွာတင္ပဲ နယ္စပ္ျပႆနာ၊ မူးယစ္ေဆး၀ါး ျပႆနာနဲ႔ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး
တင္းမာ မႈေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာ အစိုးရဘက္ကဆိုရင္ အဲဒီ ျပႆနာေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲ ၁၀ ႀကိမ္မက
လုပ္ခဲ့တဲ့ မွတ္တမ္းေတြ ရွိပါတယ္။
တခ်ိန္တည္းမွာပဲ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အေျခအေနက ကမၻာ့အလယ္မွာ အထီးက်န္ ႏုိင္ငံတႏုိင္ငံ ျဖစ္ေနၿပီး ႏုိင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရး၊
ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး စတဲ့ က႑ အသီးသီးမွာလည္း ထိုးဆင္းေနတဲ့အေျခအေန ျဖစ္ပါတယ္။ ထိုင္းႏုိင္ငံ အတြင္းကိုလည္း
ျမန္မာ ဘက္ က ဒုကၡသည္ေတြ၊ အလုပ္သမားေတြ အပါအ၀င္ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ လူေပါင္း သန္းနဲ႔ ခ်ီၿပီး ေရာက္ရွိေန
ခဲ့တာ အခုအခ်ိန္ အထိ ပါပဲ။ အဲဒီလို ေရာက္ရွိေနတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံသား အမ်ားစုဟာလည္း အခက္အခဲ ဒုကၡ မ်ိဳးစုံ ႀကံဳေတြ႕ၾကရတာ
ေတြ ရွိပါတယ္။
ၿပီးခဲ့တဲ့ ေမလကုန္ပိုင္းကေတာ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္ကို ျမန္မာ-ထုိင္း တပ္မေတာ္ ႏွစ္ရပ္ အၾကား ခ်စ္ၾကည္ေရး
တိုးတက္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ခဲ့လို႔ ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္နဲ႔ ထိုင္းဘုရင္မင္းျမတ္က ေတာ္၀င္ ဘြဲ႕တံဆိပ္ ခ်ီးျမႇင့္ လိုက္ပါတယ္။
ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္ ကလည္း ထား၀ယ္ ေရနက္ဆိပ္ကမ္း စီမံကိန္းမွာ လာေရာက္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံဖို႔ ထုိင္းအစုိးရနဲ႔ လုပ္ငန္း
ရွင္ေတြကုိ ဖိတ္ေခၚခဲ့ပါတယ္။ ဒီလို ဖိတ္ေခၚ ေျပာဆိုမႈေတြေၾကာင့္ပဲ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္ စီးပြားေရး ၀င္လုပ္ေနၿပီလား ၊
၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲ ၀င္ဖို႔ ျပင္ဆင္ေနတာလား ဆိုတဲ့ ေ၀ဖန္သံေတြလည္း ထြက္ေပၚ ခဲ့ပါေသးတယ္။
လြန္ခဲ့တဲ့ ဇူလုိင္လအတြင္းက ေဟာင္ေကာင္မွာ ျပည္ေျပး ထုိင္း၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္း သက္ဆင္နဲ႔ ထုိင္း ဒု ကာကြယ္ေရး ၀န္ႀကီး
Yutthasak Sasiprapa တို႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္ နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တိတ္တဆိတ္ ေျပာဆုိခဲ့တယ္လုိ႔ ယူဆရတဲ့ အသံဖုိင
္ ထြက္ေပၚလာခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီအသံဖိုင္မွာ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္ဟာ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ရဲ႕လူယုံေတာ္၊ စစ္တပ္ကုိထိန္းခ်ဳပ္
ထားႏုိင္တဲ့ အတြက္ ၾသဇာ အာဏာနဲ႔ ေငြေၾကးခ်မ္းသာသူ၊ ဒါေၾကာင့္ သူ႔ကို အပုိင္စည္း႐ုံးထားႏုိင္ရင္ ထား၀ယ္ဆိပ္ကမ္းကုိ
ရရွိမွာျဖစ္တယ္ ဆုိတဲ့ ေျပာဆို ေဆြးေႏြးခ်က္ေတြ ပါ၀င္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။
အခု ၁ ႏွစ္ ၂ ႏွစ္အတြင္းမွာကုိပဲ ထိုင္းဘက္က ျမန္မာ ကို အရင္ကနဲ႔ မတူတဲ့ ဆက္ဆံေရးမ်ဳိးေတြ ရွိလာတာလည္း သတိထား
မိပါတယ္။ ဒီလို အေျခအေနေတြနဲ႔ သမိုင္းေၾကာင္း ေနာက္ခံေတြ ရွိခဲ့တဲ့ ႏွစ္ႏုိင္ငံ ဆက္ဆံေရးဟာ “ေစာင္း”တလက္ လက္ေဆာင္
နဲ႔လည္း သက္ဆိုင္မႈ ရွိလာႏုိင္မလား ဆိုတာ ေတြးေတာ စရာပါ။ ဂီတ တူရိယာ ပစၥည္းတခုဟာ ႏူးညံ့မႈ၊ သိမ္ေမြ႕မႈ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈ
အေငြ႕အသက္ ေတြကို ရရွိေစတယ္ မဟုတ္ပါလား။
ဒါေၾကာင့္ အခုေပးအပ္လိုက္တဲ့ လက္ေဆာင္ ပစၥည္းအရ ထိုင္း-ျမန္မာ ႏွစ္ႏုိင္ငံ ဆက္ဆံေရး အနာဂတ္ဟာ အခုထက္ပိုမို
ေကာင္း မြန္ လာမယ့္ လကၡဏာ တရပ္၊ သေကၤတ တခုလို႔ေတာ့ ယူဆရပါတယ္။ “မေလ်ာ့ မတင္း ေစာင္းႀကိဳးညင္း” ဆိုတဲ့
စကားလည္း ရွိပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ “ပိုးသာကုန္ ေမာင္ပုံ ေစာင္း မတတ္” တို႔၊ “ကြ်ဲပါး ေစာင္းတီး” တို႔ ဆိုတဲ့ ျမန္မာ စကားပုံ ေတြကိုလည္း သတိရေန
မိပါတယ္။ ။
